miércoles, 14 de diciembre de 2022
Blanca circular al Pico Astun
sábado, 10 de diciembre de 2022
TELERA 2762 mt.
MENDI GOGORRA!!
Guretzat noski.
Partacúan Mendilerroan..
Tena Bailararen barrera.
Eskaladorentzat neguan, paradisua.😍

Corona del Mallo, Forca de Cachivirizas, Peña TELERA
![]() | |
| "Paso Horizontala" Zirraragarria da, baina egoera honetan erraza.(Elurrik gabe) |
![]() | |
| Trepada errazak Telera lepora igotzeko. |
![]() |
| Tontorreko mugarria |
jueves, 8 de diciembre de 2022
Río Baias
Esta semana os propongo recorrer un tramo del valle del río Bayas en el Parque Natural del Gorbea, una excursión de unos 9 km. ida y vuelta.
Comenzamos desde aparcamiento de la Casa del Parque (coordenadas: 42.985272, -2.831238), una zona ideal incluso para autocaravanas, con agua, mesas, aseos y otros servicios. Y allí mismo, si nos acercamos al río por una pista que parte desde la parte sur del parking (coordenadas: 42.98458, -2.83101), encontraremos en apenas 100 metros, un bonito puente de madera (coordenadas: 42.983530, -2.830361).
Apenas a 70 metros aguas arriba (coordenadas: 42.984033, -2.829608), encontraremos las ruinas de una antigua central hidroeléctrica, aún con restos de la maquinaria. Todavía se puede ver, apoyada sobre un puente de hormigón, la gruesa tubería de hierro que llevaba el agua que movía las turbinas de la central.
Tras estas visitas, regresamos a la Casa del Parque y tomamos la pista que parte de allí en dirección norte, paralela al río; se trata de la GR-282, una ruta de largo recorrido señalizada con marcas rojas y blancas y parte también de la Red de Caminos Naturales. En apenas medio kilómetro llegamos a las pozas de Zaldibartxo (coordenadas: 42.991694, -2.833244), un lugar de baño alimentado por una pequeña cascada y muy frecuentado en época de calor.
Seguimos la pista en dirección norte, si bien conviene de vez en cuando acercarse al río para disfrutar de los innumerables rincones de especial belleza que nos ofrece a lo largo de todo el recorrido. Sea como sea, uno de los bellos parajes que no debemos perdernos son las cascadas del Bayas (coordenadas: 43.006715, -2.836110), unos 50 metros antes de uno de los puentes que salvan el cauce fluvial.
Retomamos la pista. A los cuatro kilómetros aproximadamente desde la Casa del Parque, nos encontramos a mano derecha una larga pasarela; es el trampal de Arkarai (coordenadas: 43.014366, -2.8311401). Se trata de una bonita pasarela sobre un humedal turboso que nos permite contemplar la variedad animal y vegetal de este pequeño ecosistema. Con un poco de suerte podremos encontrar seres tan pintorescos como arañas pescadoras o plantas carnívoras, si bien yo aún no he visto tan curiosos habitantes de la turbera.
Y llegamos con esto al final de nuestro recorrido. Apenas 50 metros después de la pasarela, parte hacia la derecha el camino de subida al Gorbea, mientras que nuestra pista continúa a mano izquierda junto al cauce del río. Pero nosotros nos damos la vuelta en este punto y regresamos al aparcamiento.
Disfrutad de la excursión y… ¡hasta la próxima semana!
Las coordenadas son WGS84 (EPSG:4326), el sistema en que se basa el GPS
y el que usa Google Maps (podéis copiarlas y pegarlas directamente en Google
Maps tal como están escritas).
Podéis ver el resto de las fotos y/o vídeos de esta ruta en https://pateandoalava.blogspot.com/2022/12/rio-baias.html, junto a varias decenas más de excursiones.
miércoles, 7 de diciembre de 2022
BARRANCO IRURREKAETA. 25-11-22
El punto de inicio se encuentra en el km 28.5, aproximadamente, de la NA-1720, nosotros vamos por el norte, desde Espinal y junto al camping Urrobi nace esta carretera, vamos recorriéndola y nos fijamos en los puntos kilométricos y pasaremos un primer barranco y curva cerrada hasta un segundo barranco donde encontramos un puente y justo después de cruzarlo encontramos un pequeño aparcamiento en el arcén izquierdo.
Aparcamos y volvemos a cruzar el puente y justo ahí, comienza el camino, con marcas blancas y naranjas que nos llevaran a recorrer el barranco de Irurrekaeta hasta la cascada. Seguimos remontando el barranco por medio del hayedo y paralelos a la regata, hasta que llegamos a un punto donde una flecha nos indica el desvío hacia la derecha, para cruzar la regata por medio de un puente de madera y seguir remontando el barranco por su orilla derecha hasta llegar a la altura de la cascada, donde otra flecha en una piedra nos indica el descenso hasta la cascada Iruerreka.
El resto del repor en :
https://covaloria.blogspot.com/2022/12/barranco-irurrekaeta-25-11-22.html
Menditxiki.PR-Bi-52. Hayedos de Otxandio (Olazar e Illuntxo)
Nos acercarnos hasta Otxandio a disfrutar de los colores de los hayedos en otoño.
Pensaba que habría mucha mas hoja caida, pero aun se mantenía bastante y aunque nos ha tocado barro tambien, la verdad es que es una ruta perfecta para hacer con los y las txikis de casa porque apenas tiene desnivel, y al acabar siempre podemos aprovechar para tomar algo en Otxandio. Ruta perfectamente balizada y que podemos alargar y/o acortar según nos apetezca
Mas info: https://zieft.blogspot.com/2022/12/menditxikipr-bi-52-hayedos-de-otxandio.html
domingo, 4 de diciembre de 2022
Irulegiko herrixka eta gaztelua
Ilundain
herritik abiatu eta berehala iritsiko gara baso biziduna hasten den pistaren
sarrerara. Sorgin bat tailatuta duen enbor baten ondoan dagoen langa gainditu
eta aurrera egingo dugu. Tarte txiki bat bete eta gero, bide zabala utzi eta
pinu artean marrazten den xendan egurrezko hamaika irudien ondotik igaroko gara
(barraskiloa, igela, hartza, hontza, onddoa, txinatarra, sagua…). Irudi guztiak
Ilundain Fundazioko langile eta gazteek eginak dira. Pistara ateratzean, ingurune
hesitua duen tximeleten erreginaren mikro-erreserbara gerturatuko gara.
Isabel-tximeleta (Graellsia isabellae), gaueko tximeleta
handi bat da, batez ere berde kolorekoa. Ilundaingo mikro-erreserba hau espezie
honetako munduko lehena da.
Langa gainditu eta berriro pista zabala hartuko dugu leporaino igotzeko. Puntu honetan, bide zabala utzi eta GR-220aren seinale zurigorriek (Iruñerriako arroaren itzulia) erakusten diguten norabidean, pinudian murgildu eta bertatik zabaltzen den xendan barrena abiatuko gara. Lehen malda igo orduko, malda handia eta pikoa gainditzeko 150 maila dituen eskailera batekin egingo dugu topo. Goiko aldera iristean, ikuspegia zabaldu egingo zaigu, ezpel eta pinu txiki batzuk izan ezik, ez dugu trabarik izango. Gure mendean, Itzagaondoako ibarreko zereal lurrek osatzen duten puzzle koloretsua, sasoi bakoitzaren arabera kolore desberdinez jantziz.
Bidezidorrak pinudi txiki bateraino eramango gaitu eta hau zeharkatzean, aurrez aurre ikusiko dugun ordoki berdearen goiko aldean Irulegiko gazteluaren aurriak agertuko zaizkigu. Tontorrerantz abiatu aurretik, magalean kokatuta dagoen Burdin Aroko herrixkaren aztarnategira gerturatuko gara. Aranzadi Zientzia Elkarteak, 2007 eta 2017 artean gaztelua ikertu eta gero, 2018an honen magalean dagoen herrixka aztertzen hasi zen. Indusketa horien ondorioz, Kristo aurreko I. mendekoa den esku itxura duen brontzezko xafla bat aurkitu zuten. “Irulegiko eskua” izenez ezagutzen den pieza berezi honetan lau lerroko idatziak agertzen dira, eta horietako lehenengoa, “sorioneku” modura transkribatu dute, karaktere paleohispaniarretan eta hizkuntza baskoian idatzia. Adituen arabera, ohiz kanpoko aurkikuntza honek antzinako baskoiek alfabetaturik zeudela erakusten du, eta ez zirela idazten hasi alfabeto latinoan. Baskoieraz idatzitako lekukotasun zaharrena dugu hau. Zinez, antzinako euskarari buruzko aurkikuntza garrantzitsua.
Herrixka atzean utzi eta gaztelu aldera igotzeko azken maldari aurre egingo diogu. Iruñerrian ondoen mantentzen den Nafarroako Erresumako Erdi Aroko gaztelua da. Eta hori, Aranguren ibarreko herritar, Larrazkoa elkartea, Nafarroako gobernua eta Aranzadi Zientzia Elkarteak, egindako ikerketa arkeologiko eta berreraikitze lanetan parte hartu izanari zor zaio. Iruñeko erresumaren hastapenetan eraiki zela uste da, garai hartako baskoien defentsa-sistema gotorlekuetan oinarritzen baitzen. Agaramontarren eta beaumontarren arteko gerra zibilean, Leringo kondea izan zen gazteluaren jabea, eta XIV. mendearen bukaeran, Juan Mearin beaumontarra zen hango alkaidea. 1494an, Joanes III.a eta Katalina I.a Nafarroako errege-erreginek gaztelua berreskuratu zuten, baina urte berean gaztelua eraistea erabaki zuten. Gaur egun ikusten diren egiturak XIII eta XV. mendeetako eraikuntza faseei dagozkienak dira. Gazteluan dago tontorra adierazten duen buzoi edo gutunontzia eta harresietara igotze besterik ez dugu panoramika zabal eta ederraz gozatzeko.
Aranzadi Zientzia Elkarteak dionaren arabera, “Irulegi fase kronologiko zabalak barneratzen dituen aztarnategia da, eta arrazoi hori dela eta, erreferentziala izango da Iruñeko arroko bilakaera historikoa ezagutzeko”. Datozen urteetan egingo diren balizko aurkikuntzek berriro Irulegi bisitatzera ekarriko gaituela desiratuz, etorritako bidetik atzera egingo dugu pistaraino. Bertara heldu baino metro batzuk lehenago, eskuinetik ateratzen den xenda hartuko dugu ibilaldi honen hasieran ezagutu dugun baso bizidunaren bigarren zatia ezagutzeko. Basoa zeharkatzen duen bide honek beste makina bat irudi erakutsiko dizkigu, egurrean edota enborretan tailatutako txakurra, behia, zaldia, kokodriloa, eskua, liburua, hontza, onddoak eta abar. Bide magiko honen azken partean, maitagarrien haritz-enborraren ondora iritsiko gara eta metro batzuk aurrerago eginez, maldan behera zuzentzen den bidezidorretik abiapuntura itzuliko gara.
https://menditxiki1.blogspot.com/2022/11/irulegiko-herrixka-eta-gaztelua.html
jueves, 1 de diciembre de 2022
Monte Soila y sus ventanas
Esta semana os propongo ascender desde Korres al monte Soila, visitando sus ventanas naturales, una excursión de unos 9 km. ida y vuelta dentro del parque natural de Izki.
Partimos del aparcamiento del parque, (coordenadas aparcamiento: 42.69691, -2.43858). El primer kilómetro de este tramo lo expliqué con detalle en mi anterior publicación (incluyendo el pueblo y las cascadas de Korres), así que, para no repetirme, podéis consultar aquí los detalles y coordenadas. Si no, basta con seguir la GR-282, perfectamente señalizada con marcas rojas y blancas.
Tras una curva, en el punto con coordenadas 42.692502, -2.425377, un poste de señalización nos indica que debemos desviarnos por el sendero boscoso que parte a la derecha en dirección a Antoñana. A los 100 metros aproximadamente (coordenadas: 42.691794, -2.424966), la senda se bifurca: el ramal de la derecha nos llevará al castillo, mientras que la GR, que es la que debemos seguir, continúa por el ramal izquierdo como indica un poste próximo.
Medio kilómetro más adelante aproximadamente, el bosque se abre. Debemos estar atento, pues por esa zona encontraremos un sendero que parte hacia la derecha junto a un hito de piedras (coordenadas: 42.688938, -2.419412). Este sendero nos lleva a un mirador (coordenadas: 42,68875, -2,41964), con bonitas vistas del cañón, la peña del Castillo y el paisaje circundante.
Retomamos la GR y continuamos unos 500 metros más admirando los fabulosos monolitos a nuestra izquierda. En ese punto (coordenadas: 42,690292, -2,414667) nos encontramos con un camino; aquí tomamos el ramal ascendente (el de la izquierda), abandonando la GR282. Poco recorreremos de ese camino, pues a los 200 metros más o menos (coordenadas: 42,690292, -2,414667) deberemos abandonarlo para tomar una senda ascendente de fuerte pendiente, señalizada con puntos de color amarillo y marcas amarillas y blancas (PR), que parte a nuestra izquierda. Algunos escalones de madera e, incluso, alguna cuerda nos ayudarán a salvar la fuerte pendiente aunque, en mi opinión, no son necesarios.
A los 200 o 300 metros, la senda gira a la derecha haciéndose casi horizontal. Poco después (coordenadas aproximadas: 42,69320, -2,41697) veremos un tejo extraordinariamente grande y viejo, un árbol catalogado de nuestro patrimonio natural.
A medida que avanzamos, la senda nos acerca a la pared de la montaña volviéndose cada vez más empinada. Justo antes de alcanzar la pared, encontraremos una cuerda que nos puede ayudar a subir (tampoco es necesaria). Nada más llegar a la pared (coordenadas aproximadas: 42,69666, -2,41721), la senda gira a la izquierda, un tramo sencillo que nos deja en la misma cumbre y en el que, además, contamos con la ayuda de un pasamanos.
Nada más alcanzar la cumbre (coordenadas aproximadas: 42,69626, -2,41735), un poste de señalización nos indica la dirección a la cumbre. Basta ahora con continuar por la cresta 600 metros más para alcanzarla. Pero unos 100 metros antes de llegar (coordenadas aproximadas: 42,69159, -2,41807) podemos bajar al ojo de Soila, unas preciosas cavidades naturales desde las que, además, tendremos hermosas vistas del paisaje circundante. Después de admirar las ventanas naturales, continuamos la senda hacia el poste geodésico (al sur) para hacer cumbre (coordenadas 42.691044, -2.417818).
Podemos regresar por donde hemos subido. Sin embargo, la manera más rápida es retroceder hasta el punto 42,694138, -2,418263, donde deberemos tomar la senda descendente (izquierda) que nos llevará de nuevo a la GR282 en el punto con coordenadas 42.692502, -2.425377 desde donde y regresaremos por el camino ya conocido.
Disfrutad de la excursión y… ¡hasta la próxima semana!
Las coordenadas son WGS84 (EPSG:4326), el sistema en que se basa el GPS
y el que usa Google Maps (podéis copiarlas y pegarlas directamente en Google
Maps tal como están escritas).
Podéis ver el resto de las fotos y/o
vídeos de esta ruta en https://pateandoalava.blogspot.com/,
junto a varias decenas más de excursiones.










