viernes, 3 de noviembre de 2017

Urresteiko ertza (Atxarte)




Lagun batek esan dit: loramen, gaur hartu kaskoa eta arnesa, mendira joango gara eta. Eta halaxe izan da, mendira joan gara. Baina aitortu behar dut: kaskoa eta arnesa hartzeak urduritasuna eragin dit.

Arratsaldeko 17:00etan iritsi gara Mandiolara. Eta bat-batean ahaztu zait lanetik natorrela: ederra da oinetakoak belarretan aldatzea. Atxarteko harrobitik Aitz-Txiki eta Alluitz ikusten ditugu. Eguzkiak zertxobait epeltzen du giroa.




Erreka txiki bat gaindituz eskuin aldeko mendietara jo dugu. 15 bat minuturen buruan iritsi gara Urresteiko ertzaren magalera. Ni ez naiz eskalatzailea, ezta alpinista ere. Baina lagunak ongi ezagutzen nau, eta Urrestei nik egiteko modukoa dela badio, aurrera.




Lotu ditu sokak, mosketoiak eta torlojuak, eta eman dit burdina mordoa. Hasi da mendian gora. Arin, harrigarriki haitz lehorrean hazten diren belarrak ezker-eskuin saihestuz. Bost minutura oihu egin dit: zure txanda, loramen! Hasi naiz: hemen eskua, hemen hanka, ez hemen hanka, han eskua. Ezin dut. Eta goitik oihua berriro: begiratu haitzari, sentitu mendia, pentsatu eta egin! Ufa! Lehen oina jartzea izan da zailena. Hura jarrita, moldatu naiz lau hankan nola edo hala gora egiteko. Nik neuk ere saihestu ditut belar harroak. Kareharrian zulo ikaragarri sakonak daude. Eta helduleku bikain bihurtzen diren ertzak ere bai han-hemen. Horrela joan dira lehen metroak.



Nik badakit lagunaren ohiko martxa geldotzen ari naizela, baina ez nau kezkatzen. Badakit pozik dagoela ni gozatzen ikusita. Kosta ahala kosta. Elkartu gara lehen metroen ostean. Ondo zaude, ezta? Eta baietz egin diot. Orain elkarrekin goaz, gero hura aurretik eta ni behean soka ematen. Bideko burdinak jaso, soka hanka artetik atera, korapiloak desegin, eta tarteka Alluitzi begiratu. Ez dakit ordubete daramagun haitzean, edo egun osoa. Hego-haizea dabil gaur, eta iluntze ederra datorkigu. Ez dut behera asko begiratu, eta ez nau ikaratu garaierak. Ni neu ere harrituta nago, eta liluratuta. Etxeko bazterrekin liluratuta. Gure bazterrak.



Bagoaz aurrera. Badakit gorago pauso zailtxoago bat dagoela, bai behintzat niretzat. Igo da laguna, eta iritsi da nire txanda. Eta bai, mendiak neure lekuan jarri nau berriz. Ni ez naiz eskalatzailea. Lagunak lagunduta pasatu dut haitz zapala. Gora iristean han dago zain: ondo zaude? Ondo nagoela esan diot. Baina ez da nahikoa: begiratu begietara, ondo zaude? Horrelako uneak ezin dira hitzez azaldu, bizi egin behar dira.



Beti pentsatu dut mendiak jende zoragarria ekarri didala bizitzara. Arriskua segurtasun bihurtzen duen jendea. Horregatik lagunei askotan esaten diet: nork bere mendi-lagunak bilatu behar ditu. Ni neu ez naiz edonorekin joaten mendira, besteak beste, mendiarekiko errespetuagatik.


Eta jarraitu dugu aurrera. Eguna abailtzen. Udazken koloreak inguruan. Eguzkia lokartzen eta ilargia esnatzen. Kopetako argia makal, baina ilargiarena indartsu. Eta rapelean ere ez naiz trebe, baina jaitsi naiz, jaitsi nau, eta gozatu dut. Eta oinak berriro lurrean jartzean, lasaitua hartu dut, baina zinez eman dizkiot eskerrak lagunari, aspaldiko arratsalde ederrena oparitu didalako: mendian eta etxean, irribarre baten truke.



Esan diot gaurkoak luze iraungo didala barnean. Eta ohartu naiz zenbat maite dudan mendia, zenbat maite ditudan mendiko lagunak. Ohartu naiz ez naizela ez eskalatzaile, ez korrikalari, ez alpinista. Baina bai mendizale. Eta horrekin aski eta asko dela. Ikusten dut jendea marka hau eta beste egin nahi duena, mendi hau eta beste igo nahi duena, lasterketa luze bat eta are luzeagoa egin nahi duena. Nork bere mugak ezagutzea, horixe da mendia niretzat. Hala erakutsi zidaten niri, eta hala gozatzen dut nik.




Ederra izan da Urresteiko ertza. Nahikoa eta sobera loramenentzat. Han sentitutakoa jaso nahi izan dut hitzez eta irudiz. Han bizitakoa lagunarentzat eta niretzat izango dira bakarrik.





Ertzaren alderdi teknikoen inguruan gehiago jakiteko: http://eskalatzeneus.blogspot.com.es/2013/09/atxarte-urrestei-ertza-5b4c.html

miércoles, 6 de septiembre de 2017

domingo, 27 de agosto de 2017

Vuelta al Culivillas de 65 y al Pico la Mina de 101


Esto de ser el ultimo dia de esqui de travesia de la temporada te pone nervioso y hace que la emocion de estrenar material haga que al final tengas que volver al lugar de salida a cambiar de zapatos.....
Una excelente jornada pasando por boxes a cambiar el neumatico, o lo que es lo mismo, salir con unos esquis y terminar la jornada con otros, con los de disfrutar. Salir sufriendo para terminar disfrutando, eso es lo que intentamos....
Ahi os dejo mas imagenes y la cronica
https://nosoyuntxapeldun.wordpress.com/2017/04/08/vuelta-al-culibillas-de-65-y-vuelta-al-pico-la-mina-de-101/

miércoles, 23 de agosto de 2017

EL BOREAS. No siempre se ascienden montañas, de vez en cuando se desciende


Aunque ya se que esto es un blog de montaña, seguramente que muchos de los y las amigos y amigas que el mundo de la montaña me ha dejado hacer, son estupendos y estudpendas buceadores.

Porque no siempre el desnivel es positivo, a mi tambien me gusta cambiar de medio y hacer el desnivel negativo.
Despues de un par de años en el dique seco por temas de conciliacion, esta vez tocaba darse un chapuzon en la cota "0" (cero) y ver otra de las grandes maravillas que nos da el planeta, sus fondos marinos.
Aqui os dejo el enlace a la actividad de hoy.
Eskerrik asko

https://nosoyuntxapeldun.wordpress.com/2017/08/23/el-boreas-palamos-costa-brava-cataluna/

miércoles, 16 de agosto de 2017

Runelatrail 30k. De perroflauta a disipar las dudas y miedos


Parece que no voy a pasar nunca de correr algo mas de un maraton, pero bueno, tampoco me disgusta correr las carreras de menos de 42k. Me parece hasta suficiente, y seguro que mi cuerpo lo agradece, pero para opinar, me hubiera gustado estar en la de 70k en Pedrosa de Valdeporres; no obstante, y gracias a Terapiat, en Zalla, pude acudir a la hermana pequeña, y esto fue lo que acontecio:

https://nosoyuntxapeldun.wordpress.com/2017/05/06/runelatrail-30k-de-perroflauta-a-disipar-las-dudas-y-miedos/

miércoles, 2 de agosto de 2017

Camilleren bidea eskiekin

Piriniotan badira udan ezagunak diren buelta zirkularrak. Horietako bat Camilleren senda da.


Erraldoi txuriak (Aneto, Posets eta Perdiguero) eskiekin egiten saiatzen ari garen bezela (hemen eta hemen ikusi daitezke bi saiakera), Ixakak behin galdetu zidan ea Camillen Senda hau ere eskiekin eta jarraian egiteko gai ote izango ginan.
Erraldoi txurien oso ezberdina da Camilleren bidea.
Altuera: Elur maila oso behean egon behar da Camilleren senda egiteko. Aldiz Erraldoi txuriak egiteko 3000mtako mendiak seguru egon behar dira elur egonkorrarekin, beraz, ez da hainbeste elur behar.
Ibilbidearen filosofia: Camilleren senda aterpetxe batetik besterako zeharkaldia da. Tartean mendi batzuk egin daitezke, baina tontorrak ez dira helburu printzipala. Erraldoi txurietan aldiz, piriniotan garaienetarikoak diren hiru tontor egitea da helburua.
Gertutasuna: Euskal Herritik gertuago dago Camilleren bidea. Ia bide bikoitza egin behar da errepidez Erraldoi txurien epizentroa den Llanos de Hospitalera.

Hori dela eta, eta haserako helburua jarraian egitea bazen ere, aurten Camilleren bidea (gutxi gora behera) etapa ezberdinetan banatuta egiteko aukera eduki dut, bitan lagunekin, beste etapa batean bakarrik.

Hiru etapa zirkular atera zaizkit. Baina neguan ibilbideak orientatiboak besterik ez direla gogora arazi behar dizuet, elurraren egoerak dena baldintzatzen duelako.
Pirukeriak blogean ikusi dezakezue hiru etapa hauetako kontakizuna

1 etapa: Infernuko ahoa-Gabardito-Bisaurin-Sarrioen bailara-Acherreko lepoa-Infernuko ahoa. 41km 3000m+
http://pirukeriak.blogspot.com.es/2017/02/bisaurini-itzulia.html

2 etapa: Candanchu-Sansanet-Forges de Abel-Arlet-Acue-Forges de Abel-Sansanet-Candanchu 35km 2.300m+
http://pirukeriak.blogspot.com.es/2017/06/candan-arlet-acue-candan-ilargi-bete.html

3 etapa: Lintza-Petretxema-Lariste-Ozako basoa-Mallo Gorreta-Klerigoen iturria-Lintza 36km 3.100m+
http://pirukeriak.blogspot.com.es/2017/07/linza-petretxema-lariste-oza-mallo.html

Orain hirurak batzeko falta diren zatiak jarraian egitea ondo legoke. Ea hurrengo neguan astirik hartzen dogun...

martes, 6 de junio de 2017

Elikadura iraupeneko jarduera fisikoan: aholku batzuk

Mendi lasterketa eta mendi martxen denboraldian bete betean sartuta gaude eta mota hontako iraupeneko jardueretan jan beharrekoa ohiko galdera izaten da. Artikulu hau hainbat orduetako mendi ibilaldi, bizikletan egindako irteera, mendi martxa, mendi lasterketa edo zailtasun maila ezberdineko hainbat luzeetako eskalada bateko elikadurari begira idatzita dago, ahalik eta modurik errazean.

Mendian lasterkan egiten den ibilaldia, iraupeneko jarduera tipikoa.


IRAUPENEKO JARDUERA FISIKOAREN ELIKADURAN ERAGINA DUTEN FAKTOREAK

Iraupeneko jarduera fisikoaren elikaduran faktore askok dute eragina, honegatik ez da erraza izaten elikadura zehaztasun handiz kalkulatzea. Faktore hauek jarduera berarekin, norberarekin (genetika, sasoi eta osasun egoera, etab), jarduera egingo den lekuarekin,  egunaren momentuarekin, klimatologiarekin eta eramango den materialarekin erlazionatuta daude, besteen artean.

Jarduera fisikoak irauten duen bitartean beti erretzen da karbohidrato eta lipidoen arteko nahasketa. Nahasketa hau jarduera fisikoaren intentsitate eta iraupenari bakarrik begiratzen badiogu honela aldatzen da:

Jardueraren intentsitatea

Intentsitate baxuko ariketetan energia lortzeko biderik nagusiena aerobikoa da eta karbohidrato eta lipidoen arteko nahasketa bat "erretzen" dugu. Intentsitatea handitu eta muga aerobiko/anaerobikora hurbiltzen garen heinean, karbohidrato gehiago erreko ditugu eta, muga honetatik gora, karbohidratoak batez ere.

Jardueraren iraupena

Jarduera fisikoan, erritmo iraunkor batera iristen garenean, erretzen ari garen energiaren  %50-60 karbohidratoetatik lortzen dugu. Erritmoaren intentsitatea baxua bada, lipidoetatik lortzen den energia %60 izatera iritsi daiteke. Iraupen luzeko jardueretan (ultra-lasterketak, adibidez), 3-4 ordutik aurrera energia beharrei aurre egiteko proteinak erregai gisa erabiltzen hasten dira.

ELIKADURA IRAUPENEKO FROGA BATEN AURREAN

1. Oinarria: ohitura osasungarriak izatea

Iraupeneko frogaren aurretik gomendagarriena ohitura osasungarrietan oinarritutako bizitza izatea da.

Elikadura osasungarriari dagokionez, orokorrean berdura, fruta, irin integral eta olio osasungarrietan (oliba, artoa, eguzki-lorearena, adibidez) oinarritutako elikadura jarraitu beharko genuke. Proteinetan, animali iturririk nagusienak arrain, arrautza, haragi zuriak (oilaskoa, indioilarra, untxia, zerria..) esne eta esnekiak izan beharko lirateke, begetal iturri nagusienak aldiz, egoskariak, fruitu lehorrak eta tofu bezalako elikagaiak.

Haragi gorriak, fruta zukuak (nahiz eta naturalak izan), gurina, gantza askodun gaztak eta irin finduetan oinarritutako elikagaiak (pasta, ogi eta arroz zuriak, adibidez) noizik eta behin jan beharko genituzke. Hala ere, irin finduetan oinarritutako elikagaiak interesgarriak dira entrenamendu maila altua duten kirolarientzat, baita intentsitate edota iraupen luzeko jarduera fisikoetan ere.

Ekidin beharreko elikagaiak alkohola duten edariak, margarina, azukredun elikagaiak (edari azukredunak, gozokiak, galletak, opildegi industriala), gantz osasungarririk ez duten elikagaiak (heste beteak, trans motako gantzak eta palma, palmiste eta kokoa oliodun produktuak), gatzdun produktu edo produktu gaziak eta elikagai ultra-prozesatuak izan beharko lirateke.

Elikagaiak freskoak izan beharko lirateke; garaian garaikoak, bertakoak, jasangarriak eta janaria prestatzeko teknika garbiak erabili beharko genituzke, frijituak ekidinez. Otorduak lasai egin beharko genituzke sozializatzeko gune bihurtuz.

Pisu maila kontrolatzea ere gomendagarria izan daiteke, masa muskularra irabazten ari ez bagara behintzat.

Jarduera fisikoari dagokionez, jarduera fisiko motaren arabera proposatzen dena zera da: astean behin atsedena egin eta beste sei egunak biko hiru taldeetan banatzea: bi egun bide aerobikoan oinarritutako jarduera fisikorako, bi egun bide anaerobikoan oinarritutako jarduera fisikorako eta bi egun indarra irabaztea (pisuak altxatzea, adibidez) oinarri duten jarduera fisikoetarako.

Toxikoak (tabakoa, alkohola, drogak, beharrezkoak ez diren botikak, adibidez) ekidin beharko genituzke.

Osasun mentalari dagokionez, bihotza, burua eta arima ere zaindu beharko genuke eta honetarako gune eta denbora aurkitzea ezinbestekoa da. Norberak daki bakea zerk edo nork ematen dion.

2. Iraupen frogari begira aholku batzuk

Froga egunean eta frogan zehar esperimenturik ez egin. Ez elikaduran, ez hidratazioan ezta materialean ere. Frogak egiteko entrenamenduak erabili. Ibilbidea etxetik ongi ikasia eramatea oso garrantzitsua da: maldak non dauden, zenbateko gogortasuna eta luzera duten, ibilbidean zehar eta honen puntu ezberdinetan eramango dugun abiadura eta intentsitatea zenbatekoa izango den, ibilbidearen luzera, etab.

FROGA AURRETIK

Hiru-lau egun lehenago. Elikadura karbohidratoetan aberatsa egingo dugu, glukogeno biltegiak betetzeko asmoz. Egun hauetan ere ongi hidratatuko gara.

Frogaren egun berean. Froga hasi baino bi edo hiru ordu lehenago egingo den otorduan indize gluzemiko altuko karbohidratoak, proteinak eta olio osasungarriak, bitamina eta mineralak hartuko ditugu.

Froga hasi baino ordubete lehenago. Indize gluzemiko altuko karbohidratoetan aberatsa den elikagaia hartu eta hidratazioarekin jarraituko dugu.

FROGAK IRAUTEN DUEN BITARTEAN

Intentsitatearen arabera elikagaiak modu batera edo bestera konbinatuz joango gara: intentsitate baxuko uneetan karbohidratoen ehunekoa jaitsi eta lipidoena igoko dugu, intentsitate altuko uneetan aldiz, karbohidratoen ehunekoa igo eta lipidoena jaitsiko dugu. Hiru edo laugarren ordutik aurrera karbohidrato eta lipidoez gain proteinak ere hartzen hasiko gara, mendi-lasterketetan adibidez, proteinak erretzen hasten baitira. Proteinen artean aminoazido adarkatuak dituztenak dira gomendagarrienak.

Hidratazioari dagokionez, honen inguruan idatzitako artikuluan emandako aholkuak jarraituko ditugu.

FROGAREN ONDOREN

Jarduera fisikoaren inguruko ikerketek lehen sei orduetan proteina eta karbohidratoetan (indize gluzemiko altukoak badira, hobe) aberatsa den dieta hartzea gomendagarria dela ondorioztatzen dute: zein proportzioetan? Proteina gramo bakoitzeko 3-4 karbohidrato gramo. Adibide gisa, nik mendi lasterketen ondoren etxean egindako arroz esnea hartzen dut.

Hidratazioari dagokionez, frogan zehar galdutako pisuaren %150 hidratatzea gomendatzen da, hau da, galdu den kilo bakoitzeko litro eta erdi. Hidratatzeko gehiegizko “dosia” orduro litro batekoa izango da.

Frogaren ondorengo bi egunetan karbohidratoetan aberatsa (%50-60) den dietarekin eta hidratazioarekin jarraituko dugu. Bi egun hauek pasa ondoren ohiko dietara itzuliko gara.



Informazio zabalagoa irakurri nahi baduzue hemen klik egin dezakezue.