martes, 14 de agosto de 2018

Montes de la Lusa. Senderismo Lunatico a ritmo de "Euforia dels cims"


Suena el despertador, son las 05:30AM, nooooooooooo. Si parece que nos hemos tumbado hace un rato, y creo que se cumplia la primera hora del dia cuando nos acostabamos, no por ganas, sino por "sentido comun".
La tarde-noche anterior, alrededor del fuego, juntemosnos los hermanos Merachos, David y Oscar, Edu (Fotokirol), Novales (Fernan) y servidor. Entre tanta elite del trail y el ultra trail aun no sabia que pintaba yo, pero despues de cenar ya se porque me invitaron. Querian probar los famosos brevajes a base de agua carbonatada y destilados de colonia que todo el mundo quiere probar y nadie se atreve a invitar. La parrilla no paró de darnos de comer hasta que la dijimos basta, para mas tarde con copa grande degustar suculenta pocima, mientras David y Nova nos iban contando junto con Edu las historias vividas en su ultima aventura epica, la Euforia, vuelta a Andorra de 233km y 20.000m+ donde solo existe un track que es obligatorio llevar para no perderte.

sábado, 11 de agosto de 2018

CIRCO DE IP. PUNTA ESCARRA y COLLARADA


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



El último fin de semana de julio, marchamos hasta el circo de Ip, Amaia, Josetxo, Natxo y yo mismo, con un bonito plan que salió a las mil maravillas, el viernes con las últimas luces llegamos hasta el refugio libre del ibón de Ip desde Canfranc. Pasamos la noche en el confortable refugio, a la mañana siguiente sin madrugar mucho, partimos hacia Punta Escarra, para luego volver al refugio, comer descansar y volver a cargar la mochila con todo lo necesario para subir a pasar la noche a la cima de Collarada, desde donde a la mañana siguiente bajamos hasta Canfranc. Un fin de semana de los que hacen afición a la montaña, menudo disfrute y con la mejor de las compañías.
El repor va dividido en cuatro partes, subir hasta el refugio de IP, del refugio hasta Punta Escarra y vuelta, subir del refugio a Collarada y la de bajar de Collarada hasta Canfranc.
 
 
 




























Todo el reportaje completo en :
http://covaloria.blogspot.com/2018/08/circo-de-ip-punta-escarra-y-collarada.html

















viernes, 3 de agosto de 2018

RUTA DE LAS GOLONDRINAS - ENAREN IBILDIDEA. Julio-18
















La primera semana de julio, vísperas de San Fermín, me voy junto con Amaia a oxigenarnos unos días al Pirineo, y que mejor forma de pasar esos cuatro días que recorriendo la RUTA DE LAS GOLONDRINAS - ENAREN IBILDIDEA.
Con este nombre era conocido el camino que  a principios del siglo XX, cientos de mujeres salacencas, roncalesas y ansotanas realizaban en otoño cruzando el Pirineo en busca de trabajo en la floreciente industria de la alpargata en Mauleón. Había que buscar sustento para las familias y eran años difíciles en la vertiente sur del Pirineo.
De esta manera, y casi sin quererlo, nació este movimiento migratorio que transformo, unió y dejo una huella imborrable en estos valles pirenaicos. Su viaje migratorio de otoño a primavera les hizo adquirir el cariñoso apodo de las “golondrinas”. Su camino que duraba entre 3 y 4 días era uno de los acontecimientos sociales más importantes de los valles.
Sumergiéndonos en el pasado volvemos a caminar con esta historia mezclada con pinceladas deportivas y naturales que nos descubren uno de los más bellos rincones del Pirineo occidental, recorriendo en cuatro etapas, Larra, Belagua, Linza, Lescun, Bearn y Zuberoa. Y con la posibilidad de ascender  algunas de las cumbres más importantes de esta zona del pirineo: Txamantxoia, Petrechema, Mesa de los tres reyes, Anie, Lakora…
 
Nuestra ruta de las Golondrinas, consistió de cuatro etapas, aunque la cuarta etapa nos toco un día de abundante lluvia y niebla, realizando casi todo el recorrido por carretera y desde el refugio de Belagua en coche hasta el rincón de Belagua, subiendo a las cimas de Txamantxoia y Mouscate.
 
 
 



 
 

jueves, 2 de agosto de 2018

Bizitzan, oinez eta lasai (Camilleren xendra)


Lofotenetik iritsi eta muxu bat emanez agurtu nituen eskiak garajean. Apirilak 8 egun baino ez zeuzkan eginak, eta gogotsu nengoen mendi lasterketetan hasteko. Gutxi entrenatuta ere, Arrasate-Udalatx eta Aloñako mendi lasterketetan atera nahi nuen. Eguraldi makurra izanagatik, goizean goiz hainbat korrika saio egin nituen bi astean. Ederra izan zen. Buruak baietz esaten zidan, eta gorputzak ere bai.

Aloñako igoera, 2018

Hilabete baino ez zidan iraun, ordea: Zegama-Aizkorri irribarrez baina kostata amaitu ostean, Camille Xtrem lasterketan magaletik egin nion agur Ezkaurreri. Burdina behera etorri zitzaidan, eta anemia gailendu. Buruak baietz esaten zidan, baina gorputzak ezin, eta balaztari eman, ezin nuen besterik egin.

Zegama-Aizkorri, 2018

Eta halaxe joan zaizkit ia bi hilabete. Nola hartzak neguan, halaxe loramen uda hasieran: jan, lo, lan egin eta arnasa hartu. Tarteka luzaketak, tarteka eskalada eta mendi irteera apalak. Baina entrenatu, batere ez.



Uda bete plan neukan buruan, ordea, eta iritsi da uztaila amaiera ere. Lagun batek Camilleren xendra egiteko gonbita egin dit. Mantso ibiliko ginela, pausuan-pausuan, eta uzteko albo batera anemiak eta beldurrak. Udako nire ilusioetako bat zen itzuli hori egitea: Camille hartzaren arrastoari segika, gure Pirinioetan. Erronka handia zen, ordea: 105 km bi egunean.

Eta halaxe joan gara Candanchura: Azkoitian bizi den tolosar bat, Guadalajarako euskaldun bat eta hirurok. Ilargi eklipsearen biharamunean hasi gara oinez.

Ilargia, Candanchun

Uztailak 29, lehenengo etapa

Neguko oroitzapen zuriak ekarrri dizkit gogora harrizko eski estazioak. Arraroa izan da erremonteak geldirik aurkitzea, eta are, mendi zurien lekuan haitza baizik ez egotea.

Causiat, Somportera bidean

Goizeko 07:30ean atera gara. Somportetik aurrera, lehen kilometroak korrika txikian, arin samar. Oraingoz ondo noa. Baso artean aurrena, inguruko artzainei agur eginez hurrena, Arleteko aterpetxeraino ziztuan joan zait denbora.



Arleteko aterpetxea

Konturatu orduko Lescunera bidean gara. Jaitsiera luze samarra da, baina ederra. Ansabereko lepora igotzen hasi aurretik asfaltuzko zati astun bat daukagu aurrena. Eguzki zapa izugarria daukagu gainean eta hankek ezin dute asfaltu gogorrean korrika egin. Ansabereko orratzak eder bezain urrun ikusten ditugu. Eta orain bai, orain nekea kezka bihurtzen ari zait.


Ansabere, Lescunetik

Baina lagunek jaten eman didate, edaten ere bai. Eta Ansabere azpiko bordara iritsi garenean, azken txanpari ekiteko gogoa berpiztu zait. Spigolo zorrotza aldamenean daukadala, pauso bat aurrera egin orduko bi egin ditut atzera harri solteko bide pikoan gora.

Spigolo, Ansabere

Azken jaitsiera oinez egin dugu: pausuan-pausuan, eta lasai. Hankek ezin dute jada korrika egin, eta 18:00etan iritsi gara Linzara. 10 ordu eta erdiko saioa izan da, gogorra bezain ederra. Afaldu eta berehala lokartu naiz, baina ametsetan biharamuneko etapa etorri zait burura: nekearen mamua.

Linzako aterpetxea

Uztailak 30, bigarren etapa

Esnatu, gosaldu eta martxan jarri orduko kontu kontari egin ditugu lehen kilometroak. Umore onez gaude, eta hankak uste baino arinago dauzkagu. Hala ere, nekea bistakoa da eta ibilbidea laburtzea erabaki dugu: Lizara eta Gabardito beste baterako utziko ditugu.


Alanoak, Zuriza

Petrafichako lepora iritsi gara. Bi ordu eta erdi jada. Gaurkoa ere luzea izango da, loramen. Ansabereko orratzak urrun geratu dira atzean; atzoko penak eta minak, ez horren urrun.



Petraficha

Aguas Tuertaserako bidea malkartsua da, baina ikusgarria.

 Aguas Tuertas

Estaneseko lakuan bainua egitekotan gara, eta poz horrekin ekin diogu harako maldari. Tartean lagun bihotzeko baten deia, animoak emateko. Eta bagoaz aurrera. Pirinio garaietako urak umorea eta gorputza, biak freskatu dizkigu.

Estanes

Astun, Raka eta Candanchu hantxe daude. Urrun dirudite, baina antza denez, bi ordu baino ez daude helmugaraino. Pentsamendu horietan murgilduta noala ohartu naiz lagunek atzean uzten nautela behin eta berriro. Bai, loramen, gaur zure zain daude denak. Saiatu naiz galga kendu eta sakatzen, baina gorputzak ezin du. Arnasestua gailentzen zait, eta gehiago sakatuz gero, gozamenetik baino gertuago nago sufrimendutik. Horrenbestez, irribarre egin, eta aurrera. Bai, ibiliz, eta lasai, azken mugaraino.

Camileren xendra amaituta. Oinek ez dituzte 105 kilometro egin, baina buruak bai, 105 eta gehiago.

Anemiarekin eta gabe, txikitatik ibili naiz mendian: ibiliz eta korrika. Non zangoa, han gogoa. Eta bizitzan, beti, oinez eta lasai.

miércoles, 25 de julio de 2018

K2a eskiekin


Egunotan notizia da Andrzej Michail Bargiel muturreko eskiatzaile eta alpinista Letonioak K2a eskiekin jeitsi duela.  http://www.desnivel.com/expediciones/andrzej-bargiel-desciende-esquiando-el-k2



2010 urtean Pierra Mentan 9.postua lortu zuela ikusi dut. https://en.wikipedia.org/wiki/Andrzej_Bargiel
Oraindik mendizaletasunaren, muturreko eskiaren eta lasterketen artean puntu amankomuna mendia dela ikustean poztu naiz.
Izan ere, lasterketak estandarizatzen ari dira, pisten inguruan egiten dira asko, baldintzengatik moztu edo ibilbideak aldatzen badira kexatzen gera. Nere susmoa da moda bati jarraika gerturatzen dela jendea, mendian dagoela kontziente izan gabe.
Espero orain flipatletak ez saiatzea K2ra eskiekin joaten, kar kar kar

miércoles, 18 de julio de 2018

Consejo: Como poner esquis en pendientes complicadas


Ahora que estamos en pleno "verano", que mejor que seguir recordando el invierno. Asi que os dejo un pequeño tip, que seguramente mas de uno lo use ya. Yo desde luego llevo tiempo haciendolo, y simplemente queria dejaros un breve de como hacerlo en el video que encontrareis en el siguiente enlace:
https://nosoyuntxapeldun.wordpress.com/2018/07/18/consejo-poner-esqui-en-pendientes-delicadas/

martes, 17 de julio de 2018

Mendia, elikadura eta osasuna

Urte eta erdi inguru da elikadura errotik eta erabat aldatu nuela. Aldaketa horrek, neurri handi batean, bizitza bera ere aldatu zidala esango nuke. Ordutik elikadura aholkuak ematen saiatu naiz inguruko lagun eta senideei; ez, noski, arlo honetan daukadan jakituragatik, baizik eta nik neuk bizitako esperientzia kontatuz, zerbait laguntzeko asmoz. Testu hau idaztera animatu naiz, agian zuetako askorentzat ere lagungarri izan daitekeelako honen berri ematea. Norbaiten jakinmina pizten badut, edo norbaiti argi pixka bat ematen badiot, aski eta sobera izango da niretzat (zuen ohar, iruzkin eta galderak jasotzeko gogoz: loramen@dantzan.com).


non zangoa, han gogoa

Aldaketaren jatorria
2015eko abenduaren 31 zen, Bergaran Sansiltrail lasterketa amaitu berritan. Eskuin hankan min handia nabaritzen hasi nintzen. Biharamunean, ahizpari aipatu nion hankako berri. Gogordurak zirela uste genuen. Baina nola liteke, egunero korrika egitera ohituta egonik, gogordurak edukitzea? Denborak aurrera egin ahala, mina areagotuz joan zen. Fisioarengana joan eta ziatika antzeko zerbait zela esan zidan. Berehala hasi nuen tratamendua harekin. Ordurako mina izugarri areagotu zitzaidan, eta ezin nuen korrika egin. Oinez ere kostata ibiltzen nintzen, eta korrika egin ezin nuenez, mendiko eskian asetzen nuen grina. Fisioak samurtzen zuen oinazea, baina saioa amaitu, eta ordu gutxira itzultzen zitzaidan.


eroriz ikasten da oinez
(OCC, UTMB, 2017)

2016ko otsailean iritsi nintzen Itziar Gonzalez de Arribaren eskuetara. Kasualitate hutsa izan zen, edo patua, agian. Urteak neramatzan burdina-anemiarekin borrokan eta, hainbat mediku eta fisiorekin aritu ostean, harengana joatea gomendatu zidaten. Eta joan ginen, ni neu, anemia eta ziatika.

Hitzordu hark bizitza aldatu zidala esaten badut, askok usteko dute gehiegi esaten ari naizela. Ondo ezagutzen nautenek badakite mugarria izan dela niretzat.


zer jan, hura izan


Ziatika eta hesteetako inflamazioa

Ordura arte han-hemen egindako analisi eta probarik ez zidan eskatu Itziarrek. Aldiz, galdeketa zorrotz eta zehatza egin zidan. Amaren haurdunaldiko kontuekin hasi, eta egungo egoera emozionalera bitarteko guztiaz galdetu zidan: pasatako gaixotasunak, hartutako botikak, azalaren eta atzazalen kolorea, ilearen indarra, hilekoa, bizimodua, eta noski, elikadura ohiturak.


gogoak noranahi bidaia zaitzake
(Karakate, 2018)

Ziatika hesteetako inflamaziotik zetorkidala esan zidan, eta hesteetako inflamazioa estresak eta elikadura desegokiak sortu zidatela, urteen joanean. Anemiari dagokionez, nolabait nigan txertatuta dagoela ikusi zuen, kronikoa balitz bezala. Gorputzak ez du ongi xurgatzen burdina, eta kirolaren ondorioz, indizeak ohi baino gehiago jaisten dira.


Itziar nutrizionista da, fisioterapeuta eta osteopata. Harekin lanean hasi eta oso gutxira, iraganean geratu ziren ziatika, digestio txarrak eta bestelakoak. Anemiarena oraindik ez dugu lortu erabat osatzea, baina bidean goaz.


"Ez dago dieta miragarririk. Ez begetarianoa, ez makrobiotikoa, ez beganoa. Nork bere ezaugarriak ditu, horregatik elikadurak ere norberaren neurrikoa, egokitua izan behar du beti". Horixe esan zidan Itziarrek, horregatik sinetsi nuen hasieratik berarengan.



ezin dugu ingurua aldatu, harekiko gure jarrera bai
(Maladeta, 2017)

Ez dago dieta miragarririk, baina zenbait ohitura guztiontzat dira baliogarri.

->Gomendio orokorrak (edonorentzat):
-Otorduen ordutegia finkatu
-Gehienez ere 4 ordu ezer jan gabe
-Afariak goiz eta arin (21:00 baino lehen)
-8 ordu lo egin (00:00 aurretik lotaratu)
-Egunean ordubeteko ariketa fisiko aerobikoa (astean 4 aldiz gutxienez)
-Azkenburukorik ez (egun berezietan izan ezik)


 Elikadura osasuntsua


Saihestu beharreko elikagaiakJateko elikagaiak (garaian garaikoa eta ekologikoa)
Esnekiak (animalienak eta eratorriak)Jaki freskoak, prozesatu gabekoak
Haragi gorria (txerrikiak) eta hestebeteakAnimalia proteina: oilasko haragia, untxia, indioilarra; arrain urdina edo txuria; arrautzak
Artua, soja, eztia, txokolatea (beltza bada bai, neurrian)Oliba olioa
Frijituak, arrautzeztatuak, ogitan pasatuakOsagarriak: curcuma, jengibre, azafraia, iltzea, erromeroa, ezkaia
Azukrea eta azukredun jakiak: azukrea, sakarina, eztia, dextrosa, siropeak, freskagarriak, latako tomatea, gosaritarako     zerealak, opilak eta gozoak, postreak, izozkiak...Itziarrek noizbehinka hartzeko gomendatutako jogurt bakarra: laktosarik gabe jogurt natural gaingabetua (Kaiku)
Glutena eta irinakGlutenik gabeko zerealak: quinoa, sarrazeno garia, arroz integrala, arroz gorria, arroz beltza, mijo
Aurrez prestatutako jakiak, prozesatuak, izoztuak, ontziratuak, latakoak...Fruitu lehorrak: almendra gordinak, intxaur gordinak, hur gordinak
Frutak: laranja, kiwia eta azukre askodunakFruta (3 pieza egunean): sagarra, fruitu gorriak, granada, madaria, aguakatea, limoia (osorik zukuan baino hobeto, hamaiketakoan edo askaritarako, ez postre gisa)
Azukredun edariak, gasdun edariak, zukuak, kafea, alkohola, teinadun edariak...Arroz edariak, infusioak: yogui tea, rooibos, canela, jengibrea, zaldi buztana, erromeroa
Legamiak

Barazkiak eta ortuariak: tomatea, piperra, alberjiniaAlgak, perretxikoak, onddoak

zurekin beti egongo den pertsona bakarra, zu
(Aizkorri)



besteengan gustatzen ez zaiguna, gure ispilua
(Mont Blanc, 2013)

->Nire dieta (kirol anaerobikoa eta anemia-ziatika arazoen neurrira egindakoa):

Debekatutakoak (inflamazioa sortzen dutenak): esnekiak, kafea, txerrikiak, frijituak, glutena, ogia, garia, artua, azukreak, laranja, marrubiak, kiwia, eztia, zukuak, freskagarriak, jaki industrialak, txokolatea (beltza izan ezik).

Gosaria:

Esnatu orduko tumo arnasketa.
-Itsasoko ura (trago bat baraurik)
-Kukicha tea + Kuzu + Umeboshi + limoi ura
-Arroz esnea + arroz integrala + mijo + platanoa / sagarra + kanela + Curcuma + Jengibre
Hamaiketakoa:
-Fruta, arroz /sarrazeno tortak, atuna, sardinak, aguakatea, indioilarra...
-Infusioa
Bazkaria:
1. platera: Barazkiak lurrunetan egosita / purea + patata egosia/arroza/arroz-pasta osagarri
2. platera: Oilasko haragia / arrautzak (tortila, nahaskiak...) / arraina
Infusioa
Askaria:
-Fruta, arroz /sarrazeno tortak, atuna, sardinak, aguakatea, indioilarra...
-Infusioa
Afaria:
-Barazkiak: menestra, zopa, purea, kremak...
-Arraina, oilasko haragia, arrautzak (nahaskiak, tortilak)

Suplementazioa
Anemiarengatik batetik, eta kirolarengatik bestetik, kontua da Itziarrek zenbat elikagai gehigarri hartzea gomendatu zidala. Itziarrek Nutergia nutrizio etxearekin egiten du lan eta nik ere haien produktuak hartzeko zortea daukat aurten. Hauek dira nik hartzen ditudan gehigarriak, lasterketen eta entrenamenduen aurretik eta ostean:




Sekula ez naiz izan pilulak eta botikak hartzeko zalea, baina produktu hauen osagarriak naturalak dira, eta horrek ematen didan bermean sinetsita, anemiari eta kirolak gorputzean eragindako galerari aurre egiten ari gara.




tontorra pastelaren ginda da,
hura gabe ere, pastel osoa jan duzu (Ochoa de Olza)
(Txindoki, 2018)



Itziarrekin hasitako bideari esker, sukaldean dantzan hasi naiz pixkanaka. Nire errezetak ikusteko: loramen


azken hitza, mendiak
(Txindoki, 2018)

Oreka emozionala eta osasuna

Bizitzan dena iristen omen da iritsi behar duenean, eta niri ere hala gertatu zait nonbait. Itziarrekin lantzen hastearekin batera ezagutu nuen Urko Arozena ere. Entrenamendu mentala lantzen hasi nintzen harekin, hain juxtu ere, Itziarrek diagnostikatutako estresa eta bizitzako bestelako egoerak (kirolean, lanean, lagun artean, familian...) kudeatzen ikasteko.

Yoga eta meditazioa lantzeko lehen urratsak egin nituen harekin, eta batez ere, pentsamenduak gidatzen ikasi. Gure pentsamenduak eta gu geu garena bereizten irakatsi zidan Urkok. Hura ezagutu aurretik, "non gogoa, han zangoa" bizi nintzen beti, baina zangoak iristen zirenerako gogoa beste nonbait zegoen jada, eta horrek etengabeko antsietatea sortzen zidan. Norberak aurkitu behar omen du meditatzeko modurik eraginkorrena, eta niretzat horixe da modurik onena: "non zangoa, han gogoa" egotea, alegia, orain eta hemen egoten saiatzea, beti. Harrigarria da ikustea nola uzten dion buruak une batez pentsatzeari, edo hobeto esanda, harrigarria da ikustea pentsamenduak gugandik nola urrutiratzen diren. Gu hemen, eta haiek han bereizteraino. Teknologia berriek eta bestelakoek kontzentrazioa izugarri galarazten digute, eta ez da erraza kontrolatzea. Orain eta hemen egotea kontzentratzeko teknika ezin hobea da niretzat (hala ere, ez dut beti lortzen). Urkok dioen bezala, orain eta hemen gaudenean ez dago arazorik, ez dagoelako geure burua zigortzeko iraganik, ezta antsietatea sortuko digun etorkizunik ere.



orain eta hemen
(Lofoten, 2018)

Atzo, gaur eta bihar

Elikadura eta kirola bezala, buruko osasuna zaintzea ezinbestekoa dela ohartu naiz azken urteotan. Eta horretarako, ez dago pilularik, kirolerako gorputza bezala, halaxe landu behar da egunero burua. Pertsonak gara, itsasoak bezala gora eta behera egiten dugu, eta gugan eragina duten mila faktore daude inguruan. Kanpoan gertatzen dena ezin dugu kontrolatu, harekiko gure jarrera bai. Gauza bakarra dago gure esku: gure jarrera. Horretaz konturatzeak asko lagundu zidan, ingurukoari horrenbeste garrantzia ez emateko, gertatzen dena (ona zein txarra) hobeto onartzeko, eta azken batean, zoriontsuago bizitzeko.


pertsona zoriontsuak, besteez hitz egiteko beharrik ez
(Brèche de Roland, 2017)



erraza da esaten, zailagoa egiten
(Aizkorri, 2017)



Material osagarria:

Lagungarri izan zaidan zenbat material duzu segidan, zuri ere lagungarri izango zaizulakoan:

Artikuluak eta webguneak:

Asignatura sobre la felicidad
Fisiogenómica
La mente es maravillosa
Entrenamendu mentala
Eduard Punset
Louise Hay
Cómo descubrir la misión de mi vida
Mito vegetariano
Esnekien inguruan

Meditazioa lantzeko audio gidak:

RESET - Meditación guiada por Suzanne Powell
Wim Hof Method
CAMBIA TU VIDA SANANDO TU MENTE - Louise Hay
Antonio Blay, Curso de Psicología de la Autorrealización
La dependencia emocional - Enric Corbera

Hastapen yoga:

Yoga hasiberrientzat
Oinarrizko yoga

Liburuak: