Menditxiki: Iturrigorri Xenda Beltzetik

Powered by Wikiloc

Iturrigorri

Gorobel mendizerra mendebaldetik ekialdera luze-luze zabaltzen da eta Gaztelako lautadarekin dugun muga naturala da. Mendebaldean dagoen Altubeko mendatetik ekialdean dagoen Anguloko mendateraino luzatzen du bere gandorra. Mendizerra mila metroko altuera duen ordeka itzel batez osaturik dago eta berak markatzen du isurialde atlantikoaren eta mediterraniarraren ur-banalerroa. Txarlazo eta Unginorekin batera, Iturrigorri da Gorobel mendizerraren mendi kuttunena. Lendoñogoiti herritik begiratuz gero, ezproi itxura duen silueta du Iturrigorrik, zorrotza eta malkartsua. Unginorenak, berriz, Aiarako larre eta zelaietan nabigatzen ari den itsasontzi baten brankaren itxura du. Iturrigorriko tontorrera igotzeko, Lendoñogotitik abiatu eta Xenda Beltzaren bila abiatuko gara, goi-lautadako erromesek Arbiletako San Clemente Monastegira joateko erabiltzen zuten bide zaharra hain zuzen.

 

Lehen maldetan

Iturrigorri Xenda Beltzetik

Lendoñogoiti herrira heldu aurretik, egurrezko zutoin batek “Iturrigorriko Bidea” adierazten du. Porlanezko bidetik aparkalekura iritsiko gara. Hasieran aldapa ez da gogorra, baina hariztia desagertu eta pagadian murgiltzean martxa moteldu egin beharko dugu, aldapa gogortu egin baita. Hasierako bide zabalak bidezidor estu eta markatuari lagako dio bere lekua. Pago gazteetatik eroritako hostoek lurra estaltzen dute, gainetik ibiltzeko atsegina den orbel-alfonbra osatuz. Ibilbideak azkar hartzen du altuera, eta “Herrenaren harria” izenez ezagutzen den harkaitzaren ondora helduko gara. Antza, izen hori inguruko artzain batek bere hanka herrena harkaitzaren irtengune bat erabiltzen omen zuen atseden hartzeko.

 

Xenda Beltzan zehar

Barrerillako ataka igaro ondoren, azken maldan gora

Iturria

Bidezidorretik gorantz joko dugu, aldapa geroz eta pikoagoa delarik. Pagadia zeharkatu ostean,  Bedarbideko malkarraren oinera iritsiko gara, ibilbide osoko zatirik ikusgarrienera. Belar artean hedatzen den bidea leunagoa dugu orain eta laster Xenda Beltza izenez ezaguna den ingurura iritsiko gara. Iturrigorri parez pare izango dugu eta behera begiratuz gero, gure azpiko aldean zabaltzen diren aldats pikoek zirrara berezia sortuko dute gugan. Balkoi luze eta aparta honek harratearen ondora eramango gaitu, uharrean txertaturik dauden pago batzuen artean sartuz. Hau igaro eta La Barrerilla atakara heldu aurretik, harkaitzen artean sigi-sagan igoko ditugu azken metroak.    

 

Iturrigorriko tontorrerako azken maldetan

Iturrigorriko tontorrean

Iturrigorriko tontorrean

Ataka gainditu eta gero, goi-lautadara helduko gara eta bertatik tontorreraino igo. Hesia gurutzatuko dugu eta Iturrigorriko iturria bilatuko dugu. Behetik igo ezina zirudien haitz zorrotzak beste ikuspegi bat erakusten du hemendik, lepo zabal eta belartsu honetatik igoera erraza suertatzen baita. Gailurrerantz abiatuko gara, eta, bertara gerturatu ahala, aldapa gogortu egiten da. Azken metroak betetzeko soberan ez ditugun indarrak aterako ditugu. Eskualde osoaren behatoki aparta dugu Iturrigorriko tontorra. Jendeak Tologorri izenez ezagutzen du mendi hau, baina mendizaleen artean zabalduena izan arren, Iturrigorri izen ofizialaren deformazio bat besterik ez da: Iturrigorri-Turrigorri-Tologorri. Hamaiketakoa egiten dugun bitartean, ikuspegiaz gozatzeko aukera bikaina izango dugu. Inguratzen duten mendiez gain, itsaso berdean barreiaturik dauden herrixkak begiztatu ahal izango ditugu: Aginaga, Lendoñogoiti, Maroño, Belandia, Poza, Mendeika...

 

Tontorretik Menerdigako atakara jaisten

Menerdigako atakan

Iturrigorriko ikuspegia magaletik 3

Mendizale askok, etorritako bidetik itzultzen dira abiapuntura, baina gu Menerdigako ataka aldera joko dugu, Garobeletik jaisteko aukera ematen duen beste igarobidera hain zuzen ere. Gandorra jarraituz gero, Unginoko tontorrera helduko ginateke eta, atzerago, Eskutxikoa, baina horiek beste baterako lagako ditugu. Atakatik eskuinera hartu eta, Garondo leporaino eramango gaituen  bidexka jarraituko dugu. Aiaraldeako ikuspegi zabalaz gozatzen dugun bitartean, Iturrigorriko ikuspegi desberdin eta izugarriaren azpitik jaisten jarraituko dugu asfaltoarekin topo egin arte. Venta Friatik pasa eta Lendoñogoitira iritsiko gara. Igoera txiki batek aparkalekuraino eramango gaitu.